BCOCON logo
Blaauwgeers Cooperation Consult
Aelderstraat 55
7854 AP Aalden
06-15604579
info@bcocon.nl

Wat is samenwerken?

Hieronder staan een aantal definities die weergeven wat samenwerken betekent:

  • Samenwerkende organisaties en mensen helpen elkaar om doelgericht activiteiten uit te voeren welke leiden tot een tevoren afgesproken resultaat.
  • Samenwerken is het combineren van aanvullende eigenschappen om een gewenst resultaat te behalen.
  • Samenwerken is een middel om een doel te bereiken.
  • Samenwerken levert een bijdrage aan een gezamenlijk resultaat ook wanneer dit niet direct van persoonlijk belang is.
  • Samenwerken is een andere manier van organiseren.
  • Samenwerken is doelen nastreven met middelen en/of verantwoordelijkheden die je niet volledig in eigen beheer hebt.
  • Bij samenwerking werken meerdere partijen aan een gemeenschappelijk geformuleerd doel door een gezamenlijke activiteit, dienst of product te realiseren. De partners stellen hierbij hun eigen expertise en/of faciliteiten ter beschikking.

In tegenstelling tot bovenstaande worden onderstaande betekenissen door heel wat mensen ook ten onrechte gebruikt voor samenwerken.

  • Afwezigheid van concurrentie of competitie (elkaar niet in de weg zitten).
  • Defensieve stappen waarbij machteloos bij elkaar kruipen als bescherming.
  • Autonoom werken maar op dezelfde plaats en zelfde tijd.
  • Het laten bij een intentie en dan hopen dat het gaat gebeuren.
  • Puzzelen, veronderstellen dat het allemaal te berekenen is.
  • Bila’s, losse deal's en transacties optellen.
  • Ja zeggen en lekker door gaan met je eigen ding.

Welke vormen kent samenwerken?

  • Detachering
  • Uitbesteding
  • Co-makership
  • Partnership
  • Joint venture
  • Coöperatie
  • Federatie
  • Concern of conglomeraat
  • Coalitie
  • Alliantie
  • Fusie

Elke vorm van samenwerking kent een mate van afhankelijkheid tussen organisaties met een intensiteit en een bijbehorende impact op de menselijke factor.

Waarom samenwerken?

Wat nou samenwerken, het gaat toch om eigen belang? Dat verlichte gedoe over samenwerken, iedereen wil toch zoveel mogelijk marktaandeel, macht en opbrengsten. Door samenwerken lever je een deel in van je autonome handelen, het vertraagd de besluitvorming, de winst moet worden gedeeld, etc. etc.

Tja, eigen belang speelt altijd een rol bij samenwerken. Dat is een prima uitgangspunt. Complementaire belangen kunnen leiden tot interessante zaken voor beide partijen.

Bewust zijn dat eigen belang altijd meespeelt is belangrijk. Ken je de werkelijke belangen van je partners? Kun je het openlijk met elkaar bespreken? Wat zijn - als je het positief bekijkt - de belangen van de ander en wat zijn - als je het negatief bekijkt - de belangen van de ander? In welk licht stelt dat de samenwerking en wat is de reactie als deze onderwerpen worden besproken? De bespreekbaarheid van deze onderwerpen is een mooie indicatie van de fase waarin het vertrouwen zich bevindt.

Om economisch mee te blijven presteren in een steeds complexere en verder internationaliserende maatschappij is samenwerken een absolute must. Om slagvaardig te blijven is het nodig om activiteiten te verbinden, vaardigheden te combineren, kosten te reduceren en risico’s te delen.

Belangrijke reden om te gaan samenwerken kunnen zijn:

Operationele doelen

  • Reduceren van kosten door gebruik te maken van gespecialiseerde competenties en minder sterke delen aan te vullen met competenties van anderen.
  • Bundeling van koopkracht richting leveranciers.
  • Concentreren van repeterend en gestructureerd werk.

Tactische doelen

  • Samen een klanten-groep beter bedienen.
  • Verhogen van kwaliteit in front- en back-office.
  • Combineren van vaardigheden door te leren van elkaars kennis.
  • Verhogen van innovatie kracht door te leren van elkaar en elkaars cultuur.
  • Focus op gezamenlijke doelstellingen.

Strategische doelen

  • Gericht investeren in globale markten.
  • Verminderen van het aantal concurrenten door concentratie van partijen.
  • Langdurig concurrentievoordeel door bijvoorbeeld productontwikkeling.

De evolutietheorie en samenwerken

Wat hebben organisaties, evolutie en samenwerken met elkaar te maken? Een vaak geciteerd model zegt dat er 5 typische evolutie stadia zijn in de organisatorische ontwikkeling van een organisatie.

  • Het eerste stadium is creativiteit. Een organisatie is klein, ondernemend en vaak informeel. Samenwerken tussen organisaties is hier geen probleem want de noodzaak is aanwezig en het kan simpelweg niet anders. Het is een must om te overleven.
  • In het tweede stadium richting verschijnen de eerste managers. Er is sprake van leiding geven en leiding krijgen. De organisatie groeit en kan meer zelfstandig zijn.
  • Delegeren komt op in het derde stadium. Hier is sprake van indirecte controle door middel van regels en procedures. Ook ontstaat hier een middenkader. Het samen werken (let op de spatie) is hier geformaliseerd in regels en protocollen.
  • Het vierde stadium heet coördinatie. Er is een formele balans tussen centrale en decentrale activiteiten. Samenwerken begint hier langzamerhand weer noodzakelijk te worden.
  • Het laatste stadium van een organisatie is samenwerken. Ontwikkelde en sociaal vaardige mensen worden ondersteund met geautomatiseerde hulpmiddelen. Er wordt in teams gewerkt met informele structuren. Samenwerken is door de toegenomen omvang en complexiteit weer een essentiële vaardigheid geworden.

Succes- en Faalfactoren

Hieronder zijn de belangrijkste succes, en faal factoren benoemd voor het samenwerken tussen organisaties in welke vorm dan ook. Het combineren van verschillen is juist een reden om met anderen samen te werken.

Succes factoren

  • Heldere visie en doelstellingen.
  • Organisatorisch draagvlak op alle niveaus.
  • Benoemen gezamenlijke prestatie indicatoren.
  • Heldere juridische contracten.
  • Duidelijke financiële afspraken.
  • Aandacht voor culturele aspecten.
  • Kennis en ervaring met samenwerkingsverbanden.
  • Continue evalueren en bijsturen.
  • Investeren in vertrouwen.
  • Open en transparante  communicatie.
  • Multidisciplinaire aanpak.

Faal factoren

  • Korte termijn oriëntatie.
  • Gebrek aan vertrouwen.
  • Beperkte ervaring.
  • Onduidelijke doelstellingen.
  • Onvoldoende weet van elkaars kennis.
  • Cultuurverschillen.
  • Gebrekkige juridische afspraken.
  • Angst voor verlies.
  • Mis-communicatie.
  • Onbegrip.
  • Eenzijdige oriëntatie.

Tien gulden regels voor succesvol samenwerken

1. Formuleer je eigen doelen

Samenwerken moet je willen en durven, ook als het wordt afgedwongen. Vertrek vanuit je eigen visie. Denk goed na over een ‘leuk idee’ van een ander. Sta stil bij de vraag wat je zelf wilt bereiken, of samenwerking gewenst is en met wie. Wees extern gericht.

2. Wederzijds profijt is essentieel

Echte samenwerking stoelt op ambitie van twee of meer partijen die daar ieder voor zich eigen voordeel in zien. De kunst is, naast oog voor het eigen en gemeenschappelijke belang, te ontdekken waarom een ander iets met jou wil. Maak de win-win situatie expliciet.

3. Creëer draagvlak

Zorg dat besturen en medewerkers overtuigd raken van de voordelen. Hun steun is hard nodig. Zij kunnen samenwerking gemakkelijk blokkeren. Werk daarom permanent aan draagvlak bij hen voor de motieven van de krachtenbundeling, de manier en de structuur.

4. Zelfkennis is onontbeerlijk

Ken je inbreng aan kwaliteit en capaciteit, aan producten en diensten, aan netwerk en financiën. Het Calimero-effect werkt contraproductief. Zelfkennis is nodig voor het zicht op eigen koers, maar ook ter voorkoming van allerlei vooroordelen. Respecteer de organisatie-cultuur van de ander.

5. Een goed begin is het halve werk

Neem de tijd om onderling alles goed te regelen. Stel een praktische overeenkomst op met afspraken over de inzet van middelen en de procedures. Bewaak de condities. Als er niet helder wordt gecommuniceerd over wat men met de samenwerking nastreeft of als er verborgen agenda’s zijn, kan elke partij de samenwerking frustreren.

6. Zeg wat je doet en doe wat je zegt

Wees een betrouwbare samenwerkingspartner en neem de ander serieus. Kom je afspraken altijd na. Wanneer partijen onvoldoende respect hebben voor elkaars positie, functie of product, wanneer vrijblijvendheid hoogtij viert, komt de samenwerking niet van de grond.

7. Wees transparant

Zeg wat je doet en laat zien wat de samenwerking oplevert. Communiceer open en regelmatig over de stand van zaken met bestuur, personeel en klanten. Wees ontvankelijk voor kritiek en doe er wat mee.

8. Maak van je hart geen moordkuil

Evalueer regelmatig. Signaleer bedreigingen, ook wanneer je zelf de oorzaak daarvan bent. Maak onderscheid tussen inhoud, proces, procedures en cultuur. In een veilige en constructieve sfeer zijn fouten goed bespreekbaar.

9. Geld alleen maakt niet gelukkig

Samenwerken is vooral veel geven, krijgen komt later wel. Respecteer de inbreng van je partner ongeacht verschillen in ‘volume’ of aard van de inbreng. Afrekenen gebeurd op zakelijke basis.

10. Neem de tijd die nodig is

Loop niet te hard van stapel maar houdt het tempo erin. Equipeer medewerkers en bestuurders en biedt ze de ruimte. Maak een planning met mijlpalen. Neem aan het einde van een samenwekingstraject goed afscheid. Je weet nooit of je elkaar weer nodig hebt.

close